نمونه طراحی جلد کتاب پژوهشی

فرآیند تبدیل پایان نامه به کتاب، چیزی فراتر از صفحه آرایی و طراحی کتاب است و کمی هم باید در رابطه با تالیف و ویراستاری را به آن اضافه کرد و این یک بازآفرینی هویتی برای یک پژوهشی هست که قرار است به یک کتاب کاملا تخصصی و پژوهشی که زحمت زیادی رو آن کشیده سده ایت تبدیل شود. پایان‌نامه در بستری آکادمیک متولد می‌شود، جایی که داوران متخصص، تنها مخاطبان آن هستند. اما کتاب، قرار است با زبانی روان و ساختاری جذاب، دل یک خواننده معمولی را نیز تسخیر کند. در پروژه کتاب «ردپای تاریکی»، ما این تفاوت بنیادین را در کمال دقت و تجربه آماده و احیا کردیم و نویسنده که با خود پژوهشی عمیق و مستند آماده کرده و ارسال کرده بود، اما پایان‌نامه‌ ایشان سرشار از فصل‌های بلند، ارجاعات متعدد و جداول فشرده‌ای بود که برای هر خواننده غیرمتخصص، حکم دیواری در جهت فهم بهتر محتوای کتاب داشت چون خیلی تخصصی شده بود در پایان نامه. نخستین اقدامی که در مسیر تبدیل این پایان‌نامه به کتاب برداشتیم، تشخیص نقاط قوت و ضعف ساختار موجود بود. برخی از فصل‌ها که هسته اصلی روایت را تشکیل می‌دادند، دست‌نخورده باقی ماندند و برخی دیگر که بیشتر جنبه فرمالیته دانشگاهی داشتند، با دقت تمام خلاصه و فشرده شدند. اما سخت‌ترین بخش کار، بازنویسی اصطلاحات تخصصی به زبانی بود که هم مقبول جامعه علمی بماند و هم برای مخاطب عام قابل لمس باشد. به عبارت دیگر، ما میان وفاداری به محتوای علمی و جذابیت برای خواننده، یک پل ارتباطی مستحکم ساختیم.
پس از پایان این مرحله حساس، نوبت به صفحه‌آرایی کتاب پژوهشی رسید. اینجا بود که جزئیات فنی، سرنوشت نهایی کتاب را رقم زدند. برای مثال، انتخاب فونتی که هم چشمنواز باشد و هم خستگی را از چشم خواننده دور کند، یکی از حساسترین تصمیمات بود. ما برای متن اصلی، فونتی را برگزیدیم که حروف آن کاملاً باز و خوانا باشد و برای بخش‌های فرعی مانند توضیحات و ارجاعات، فونتی با ظرافت بیشتر انتخاب شد تا سلسله‌مراتب بصری به خوبی رعایت شود. حاشیه‌گذاری استاندارد بر اساس قطع وزیری نیز با وسواس کامل انجام شد تا پس از صحافی، هیچ بخشی از متن یا جدول در گودال کتاب پنهان نماند. هم‌چنین تنظیم فاصله سطرها و اندازه‌بندی تیترها به گونه‌ای انجام شد که جریان چشم خواننده روی صفحات، کاملاً طبیعی و بدون وقفه باشد. آنچه در پایان این مسیر طولانی حاصل شد، یک کتاب پژوهشی بود که نه از اصالت علمی خود چیزی کم داشت و نه برای مخاطب عام، سنگین و غیرقابل‌دسترس بود. تجربه موفق پروژه «ردپای تاریکی» به ما نشان داد که اگر تبدیل پایان‌نامه به کتاب با درک عمیق از هر دو جهان انجام شود، نتیجه‌اش اثری است که هم در کتابخانه‌های دانشگاهی جایی دارد و هم در قفسه کتابفروشی‌ها، نظر هر رهگذری را به خود جلب می‌کند.