راهنمای جامع استاندارد های تخصصی صفحه آرایی کتاب

آموزش صفحه آرایی کتاب  و موارد آموزشی مرتبط با آن در این مقاله همراه با استاندارد های مورد نیاز در انواع صفحه آرایی را مورد نقد و بررسی قرار میدهیم و به استاندارد های جامع و دقیق صفحه آرایی و طراحی کتاب میپردازیم.

آیا میدانستید هر کتاب که طراحی یا منتشر میشود در ایران باید با استاندارد های مشخصی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد هماهنگ باشد و در ضمن بایستی حتما با استانداردهایی که برای چاپ کتاب در چاپ خانه ها و مراحل چاپ کتاب انجام میشود کاملا هماهنگ و همسو باشد ؟ در این مقاله و راهنمایی جامع ما تمامی ضوابط فنی و تخصصی برای صفحه ارایی و چاپ کتاب از انواع محتوا و نوع فونت ها و اندازه های کتاب و همچنین اندازه های عنوان و تیترها گرفته تا فاصله گذاری خطوط، حاشیه بندی کتاب، ساختار فهرست های استاندارد و نحوه تنظیم باداشت های پاورقی و موارد مهم را بر اساس آخرین دستور العمل های رسمی بررسی میکنیم. این صفحه و مقاله تنها برای طراحان نیست: نویسندگان ، دانشجویان و ناشران هم میتوانند با خواندن آن از رد شدن کتابشان در مرحله بازبینی فنی جلوگیری کنند و زمان صدور مجوزات و آماده شدن کتابشان را جلو بیندازند. ما در آی پن آنلاین بر اساس سالها همکاری با ناشران معتبر و دانشگاهها این استانداردها را نه بصورت خشک و قانون محور، بلکه با مثالهای جامع و مفید و نمونه کارهای واقعی از پروژه های اجرا شده در اختیار شما عزیزان قرار میدهیم، تا یکبار برای همیشه بدانید << چه چیزهایی قابل قبول است>> و << چه چیزی حتی به چاپخانه هم نمیرسد>>

صفحه آرایی و طراحی کتاب و مجله و کاتالوگ آی پن آنلاین

استانداردهای چیدمان عناصر در طرح بندی صفحات

برای طراحی و صفحه ارایی کتاب نیازمند اطلاعات کاملی در خصوص نوع سبک های طراحی داریم که این استاندارد ها همگی باید در قابل استفاده از نوع محتوا و عناصری که در هر محتوا مشخص شده است به خوبی استفاده کنیم. چیدمان استاندارد عناصر در صفحه آرایی کتاب یا مجله و نشریه پایه اولیه خوانایی و زیبایی شناختی اثر را بهبود میبخشد و تاثیر زیادی در خوانایی و جذب مخاطب هدف در یک کتاب یا مجله ایفا میکند. در طراحی های استاندارد، معمولا هر عنصر از جلمه متن، تصاویر ، حاشیه ، فاصله گذاری ها و سربرگ و فوتر های آن باید در جایگاهی قرار گیرد که یک ریتم و هماهنگی بصری را ایجاد کند و در عین حال جریان بصری خواننده را مختل نکند. این چیدمان باید بر پایه اصول تایپوگرافی و نسبت های طلایی و همچنین استفاده از اصول ریتم در نوع انتخاب رنگ و حتی فونتها بدون هیچگونه ابهام یا شلوغی بصری اجرا شوند و تمرکز بر هماهنگی ساختار داخلی صفحه، استفاده از فضاهای منفی و مثبت کاملا هوشمندانه و رعایت نسبت مناسب بین تصاویر و متن، از جمله اصولی است که در طراحی حرفه ای و تخصصی کتابهای فارسی و نوع طراحی و سبک آنها در اجرای طراحی کتاب و مجله الزامی است.

استانداردهای چیدمان صفحات آغازین کتاب

خیلی از مواقع مشاهده میکنید که گاها بر اساس سلایق یک ناشر یا چاپخانه یا طراحی چیدمان صفحات آغازین برخی از کتاب ها کاملا متغییر و بنا به سلایق افراد در نظر گرفته و اعمال میشود. صفحات آغازین کتاب در واقع دریچه ورود خواننده به جهان محتوا و تصمیم مخاطب شما برای شروع کتاب است و یا شاید برای انتخاب خرید کتاب شما باشد و نیازمند توجهی ویژه در چیدمان است که البته نوع این چیدمان صفحات آغازین کتاب هم استانداردهایی دارد که ورازت ارشاد و همچنین چاپخانه های اهمیت زیادی به برخی از آنها میدهند، چراکه نبود اصولی و استاندارد این چیدمان گاها باعث عقب افتادن گرفتن مجوزات کتاب و اصلاح های چند باره میشود که این موضوع باعث رنجش نویسنده یا مولفین محترم میگردد.شناسنامه کتاب باید با فرمت های دقیق و مطابق با دستورالعمل های وزارت فرهنگ و ارشاد تنظیم گردد و عبارت بسم الله در کتاب های فارسی حتما باید در صفحه اول کتاب و قبل از شناسنامه قرارگرفته باشد و شناسنامه کتاب نیز باید با فونتی متفاوت از متن اصلی کتاب ظاهر شود. پس از آن نوبت به فهرست کتاب میرسد که در بخش های بعدی استانداردهای مرتبط با فهرست کتاب هم شرح داده میشود. موضوع بعدی که پس از تمام این آیتم ها باید درج شود که برخی از نویسندگان و مولفین دوست دارند از ان استفاده کنند موضوع تقدیم نامه است که مثلا دوست دارند کتاب خودشان را در صفحات آغازین و ابتدای کتاب به همسر یا فرزندان یا مادرو خانواده خود تقدیم کنند و یک نوع تقدیم نامه برای کتاب خودشان در نظر میگیرند، که گاهی با فضاهای بصری بیشتر و گاهی با نمادهای گرافیکی بسیار ظریف و یا اشعاری که خودشان انتخاب کرده اند آن را زینت میدهند. مرحله بعدی مقدمه و پیشگفتار است که در برخی از کتاب ها فقط مقدمه یا فقط پیشگفتار و یا هردوی آنها استفاده میشود که پس از صفحه تقدیم نامه خلاصه ای از متن و محتوای کتاب درج میشود،که این صفحات نباید شلوغیا رقابت طلب باشند و بایستی سعی شود که خلاصه مهمی از کتاب را در پیشگفتار و مقدمه لحاظ کنند، چون مخاطبین هدف معمولا دوست دارند خلاصه ای از کتاب را قبل از آشنایی با این محتوایی که شما در نظر گرفته اید و یا در کتاب به آن پرداخته شده مطالعه کنند که ببیند مورد هدف انتخاب آنها هست یا خیر. بنابر این صفحات پیشگفتار و مقدمه از اهمیت بسیار بالایی دریک کتاب برخوردار است که گاها خواسته میشود که بخش مهمی از این مقدمه و یا پیشگفتار برای جذب خریدار یا مخاطب کتاب در پشت جلد کتاب نیز استفاده و درج شود تا مخاطب حتی وقتی کتاب را در دست گرفت متوجه اهمیت محتوای کتاب برای موضعی که انتخاب کرده است بشود و برای خرید آن رقبت بیشتری داشته باشد و مادر آی پن آنلین معمولا توصیه میکنیم خلاصه ای از کتاب را خود شخص نویسنده یا مولف برای پشت جلد کتاب پیشنهاد و آماده کند و آن را با نوعی از طراحی زیبا در پیشت جلد کتاب قرار میدهیم.

استانداردهای تایپوگرافی در کتابهای فارسی

تایپوگرافی و یا انتخاب فونت های کتابهای فارسی نیازمند دقتی ویژه در انتخاب نوع فونت ، فواصل و تناسب های حروف در تیتر ها و متن های کتاب و حروفی است که استفاده میکنیم. این هنر تنها به زیبایی ظاهری متن و کتاب در صفحه آرایی و طراحی کتاب محدود نمیشود و در خوانایی، ریتم متن و ایجاد رابطه مناسب بین نویسنده و خواننده نیر نقش محوی و مهمی ایفا میکند که بایستی به آن توجه خاصی داشت. استاندارد های تایپوگرافی و استفاده از متن و نوع فونت در کتاب، بر پایه سنت و نوع محتوای نویسندگان فارسی و هماهنگی با نیازهای چاپ مدرن و کلاسیک شکل گرفته است. از جمله رعایت فاصله های مناسب بین کلمات ، جلوگیری مراقبت از شکست خطوط و حروف و استفاده از جاستیفای های مناسب در صفحه بندی کتاب در مکانهای مناسب بعنوان مثال در تیترها و یا متن داخلی صفحات کتاب، و استفاده از فونتهایی که برای متن اصلی ، تیترها و زیر عنوانها به گونه ای متفاوت ولی هماهنگ انتخاب شده باشند و به اینگونه نباشد که از چندین نوع فونت مختلف مثلا در یک کتاب خوانشی روانشناسی و یا رمان استفاده کرده باشید و رتیم و نوع استفاده از فونت را به خوبی برای شلوغ نکردن و نمایش آنها انتخاب کنیم. این اصول و استانداردها، نه تنها به کتاب اعتبار بصری میبخشد، بلکه اثری آرامشبخش برای خواننده به همراه دارد.

استانداردهای فهرست کتاب در صفحه آرایی

استانداردهای فهرست کتاب برای چاپ و مجوزات کتاب نیز یکی دیگر از موارد الزامی برای طراحی و صفحه آرایی کتاب از موارد مهم و حائز اهمیت هست ، چراکه همانطر که بالاتر گفته شد ممکن اس این موضوع دریافت مجوزات کتاب را به تاخیر بندازد و باعث ناراحتی مولف یا نویسنده محترم گردد.فهرست کتاب فقط یک راهنمای ساختاری اثر یا محتوای کتاب نیست و در حقیقت نمایه ای از هویت فکری و ساماندهی محتوای مولف و نویسنده کتاب است که باید به خوبی توسط طراح و صفحه آرا اجرا شود. در استاندارد های صفحه ارایی کتاب ، فهرست باید با دقت تمام و زیبایی و یکنواختی کامل  نسبت به تیترها و زیر تیترهایی که در بخش ها و فصل های کتاب تعبیه و انتخاب شده است تنظیم گردد، از دقت در شماره گزاری صفحات کتاب که در فهرست درج میشودتا رعایت سلسله مراتب سطوح مختلف فهرست ، از بخش اصلی و تیتر های فصلها تا زیر بخش ها و زیر تیترها، باید با فاصله گذاری مناسب و نیز اندازه فونت متمایز و گاهی با نمادهای گرافیکی ساده ، از هم جدا شوند و همچنین با نقطه گذاری های دقیق به یک صفحه دقیق اشاره کنند. درضمن این موضوع را باید در نظر داشته باشید که وقتی شما خروجی کتاب را گرفتید باید فهرست کتاب در پی دی اف به نحوی باشد که در زمان چک کردن و بررسی کتاب در حین مجوزات کتاب وقتی دکمه کنترل را روی کیبور سیستم کامپیوتر میگیرند و روی یکی از فهرست ها کلیک میکنند باید بصورت اتوماتیک بازرس و بررسی کننده کتاب را به صفحه ای که آن فهرست اجرا شده است ببرد. اینها موارد خلاصه ای از استانداردهای فهرست گذاری در صفحه ارایی کتاب بود که معمولا صفحه آرا  یا طراح ها از آن باید بهره ببرند و مورد توجه قرار بدهند.

صفحه ارایی کتاب و پایان نامه

استاندارد های رنگ بندی و ریتم رنگ در صفحه آرایی

در و انتخاب نوع رنگ در صفحه ارایی کتاب  یا مجله ، نباید تنها از منظر زیبایی سلیقه ای مورد توجه قرارگیرد، البته باید با محتوای کتاب هماهنگی عمیق داشته باشد. در کتابها و مجللات، بویژه آثار علمی ، فرهنگی و ادبی، رنگبندی معمولا همراه با ریتم های تخصصی و یکپارچه همسو با محتوای کتاب اجرا میشود تا تمرکز خواننده و حفظ نوع محتوا را همواره به مخاطب یادآور باشد. استفاده از رنگ های مکمل، تضادهای نرم و کنترسات های ایجاد شده در نوع استفاده از رنگ ها و انتخاب رنگ مناسب برای تیترها، زیر عنوان ها و یا مکگانهایی خاص که نیاز به تایپوگرافی های تخصصی دارد، باید بر اساس نغمه و ریتم نوع سبکی باشد که انتخاب کرده اید. ریتم های رنگی در طول کتاب نیز باید بر اساس استانداردهای استفاده از آن که بسیار جامع و دقیق و تعریف شده است ثابت و منسجم مورد استفاده قرار بگیرد تا خواننده احساس یکپارچگی بصری را در طول کتاب یا مجلات حس کند.

استاندارد های شماره گذاری در صفحه آرایی

شماره گذاری صفحات کتاب و مجلات بخش مهمی از ساختار اصلی و داخلی کتاب و مجلات بشمار میآید که رابطه بسیار مستقیمی با فهرست گذاری دارد. در استانداردهای متاب های فارسی معمولا شماره صفحات را در پایین صفحه قرار میدهند و گاها بصورت سلیقه ای شماره گذاری را در بالای صفح هنیز قرار میدهند ولی موضوع مهم اینجاست که در کتابها و نوشتارهای فارسی شماره های فرد بایستی حتما در سمت چپ کتاب قرار گرفته باشد و شماره های زوج حتما در سمت راست آن لحاظ و درج شود.در بحث استانداردهای شماره گذاری در نظر داشته باشید که صفحات ابتدایی و آغازین کتاب مانند شناسنامه و فهرست و بسم الله یا برخی از موارد در صفحه ای که ناشران برای تبلیغ خود انتخاب میکنند اغلب دون شماره گذاری است وشماره گذاری صفحات از همان فصل اول یا گاها صفحات پیشگفتار یا مقدمه آغاز میگردد. شماره گذاری ها باید کاملا یکدست، با فونت های مناسب با سبک طراحی و صفحه بندی کتاب و بدون هیچ گونه تداخل با متن اصلی انجام شود تا هم کاربردی و استاندارد باشد و هم در زیبایی صفحات کتاب یا مجلات اختلال ایجاد نکند

دیگر مقالات سایت آی پن را مطالعه کنید

استانداردهای هدر و فوتر کتاب بر اساس محتوا

هدر و فوتر کتاب یا نشریه، در صفحه ارایی و طراحی بخضی از طراحی است که فقط یک عنصر کاربردی یا محتوایی یا زیباسازی نیست و میتواند بخشی از هویت اصلی و معرفی کلی کتاب را ایفا کند. در کتاب های مختلف با محتواهای مختلفی که میشناسید و با آن سروکار داشتید، هدر ممکن است شامل عنوان فصل و یا حتی نام نویسنده و یا استفاده از لوگویی خاص برای معرفی کتاب یا مجلات مورد استفاده قرار بگیرد، و این در حالیست که در کتابهای ادبی و یا بطور معمول کتاب های خوانشی که فقط محتوا نقش مهمی دارد ممکن است از این بخش صرف نظر شود یا با ظرافت بیشتری انجام شود. فوتر نیز معمولا محل شماره صفحات است، اما در برخی آثار ، میتواند حاوی یاداشت هایی پانویس یا ارجاعات و رفرنس باشد. این عناصر باید با سبک کلی کتاب کاملا هماهنگی ایجاد کند و هرگز توجه خواننده را از متن اصلی منحرف نکنند.

جلد کتاب تخصصی
جلد کتاب محیط زیست
زیباترین طراحی جلد کتاب

استانداردهای حاشیه های کتاب در چاپ تخصصی

استاندارد های حاشیه کتاب بخشی از ساختار زیبایی شماسی و عملکردی مهم در صفحه آرایی از سوی یک صفحه آرا برای صفحه بندی و خروجی آن یعنی چاپ کتاب و مراحلی است که در چاپ کتاب نسبت به اندازه های مختلف کتاب باید در نظر گرفته شود. در استانداردهای چاپ و چاپخانه کتاب، حاشیه داخلی ، حاشیه بیرونی، حاشیه هدر و فوتر هر کدام بر اساس نوع کتاب و اندازه ای هست که برای چاپ انواع محتوا انتخاب میشود و به روشت های چاپ دیجیتال یا سنتی بستگی دارد. حاشیه داخلی کتاب باید به اندازه هایی باشد که پس از جلد گیری و برش های چاپخانه یا در دوخت کتاب، متن یا قسمتی از کتاب محو یا غیر قابل خواندن نشود و حاشیه های مناسب را ا در نظر گرفتن اندازه کتاب  و همچنین اندازه هایی که در چاپخانه از کتاب بریده میشود و برش میخورد در نظر داشته باشید. موضوع مهم دیگر که باید در خصوص حاشیه های کتاب در نظر داشت این است که علاوه بر زیبایی به خواننده اجازه نگهداری راحت از کتاب و یاداشت گذاری ها را بدهد که برخی از این استاندارد ها را در نرم افزار ورد در بخش لیوت میتونید در هر اندازه ای که انتخاب میکنید مشاهده کنید.

صفحه آرایی و طراحی کتاب و مجله و کاتالوگ آی پن آنلاین